Nieodłącznym prawie elementem systemów RPG są opisy mechaniki rozgrywki. Stanowią je w większości sytuacji określone zestawy wzorów matematycznych albo słownych określeń, pozwalających określić wpływ poszczególnych czynników na efekt danej akcji. Na przykład, na powodzenie próby otwarcia poprzez postać zamka wytrychem wpłynąć mogą: zręczność palców, typ wytrycha czy odcinek skomplikowania mechanizmu, a w pewnych przypadkach dosłownie tak abstrakcyjne współczynniki jak szczęście postaci, czy znaczenie otwarcia tegoż zamku dla tworzonej historii. Do opisu poszczególnych czynników stosowane są zobowiązane zestawy parametrów – mierzalnych, jak np. masa czy rozmiar przedmiotów, albo przybliżanych, takich jak stopień niewygody pancerza albo gęstość mgły. Współczynniki przybliżane w większości wypadków określa się wartością punktową (przykładowo. w skali od 0 do 10), procentową, słownie (według umownej skali, np. od „fatalnie” przez „średnio” do „perfekcyjnie”) albo opisowo.
Przykładem zestawu umownie określonych parametrów jest stosowany w większości sytuacji mechanizm kwantyzacji cech bohaterów, regulujący zasady ich opisu, co służy rozstrzyganiu odgrywanych i opisywanych akcji. W wielu przypadkach odpowiednimi współczynnikami opisane są fizyczne i psychiczne cechy danego bohatera (tj.: siła, inteligencja, zręczność) , a ponadto kwalifikacji, określające jak bardzo postać się na czymś zna albo jakie ma na danym polu doświadczenie (na przykład. targowanie się czy walka mieczem dwuręcznym). Podczas rozgrywki poszczególne cechy postaci mogą się zmieniać, gdy postać zdobywa nowe zdolności albo ulega obrażeniom. Gracze w bardzo wielu sytuacjach spisują informacje o spersonalizowanych postaciach na specjalnie przygotowanych tzw. kartach postaci, co umożliwia na kontynuowanie jedną postacią rozgrywki przez kolejne sesje, odpowiadające następnym przygodom, oraz dodatkowo na jej rozwój pośród kolejnymi przygodami rpg.