Nieodłącznym niemalże elementem systemów RPG są opisy mechaniki rozgrywki. Stanowią je w większości wypadków określone zestawy wzorów matematycznych albo słownych określeń, pozwalających określić wpływ poszczególnych czynników na efekt danej akcji. Przykładowo, na powodzenie próby otwarcia poprzez postać zamka wytrychem wpłynąć mogą: zręczność palców, typ wytrycha czy odcinek skomplikowania mechanizmu, a nierzadko nawet tak abstrakcyjne współczynniki jak szczęście postaci, czy znaczenie otwarcia tegoż zamku dla tworzonej historii. Do opisu poszczególnych czynników stosowane są zobowiązane zestawy parametrów – mierzalnych, jak np. masa czy rozmiar przedmiotów, albo przybliżanych, takich jak stopień niewygody pancerza albo gęstość mgły. Współczynniki przybliżane w dużej liczbie przypadków określa się wartością punktową (na przykład. w skali od 0 do 10), procentową, słownie (według umownej skali, na przykład. od „fatalnie” przez „średnio” do „doskonale”) albo opisowo.
Przykładem zestawu umownie określonych parametrów jest stosowany w większości wypadków mechanizm kwantyzacji cech bohaterów, regulujący zasady ich opisu, co służy rozstrzyganiu odgrywanych i opisywanych akcji. W większości sytuacji odpowiednimi współczynnikami opisane są fizyczne i psychiczne cechy danego bohatera (tj.: siła, inteligencja, zręczność) , a ponadto umiejętności, określające jak bardzo postać się na czymś zna lub jakie posiada na danym polu wiedzę praktyczną (przykładowo. targowanie się czy walka mieczem dwuręcznym). Podczas rozgrywki poszczególne cechy postaci mogą się edytować, gdy postać zdobywa nowe zdolności albo ulega obrażeniom. Gracze zazwyczaj spisują informacje o osobistych postaciach na specjalnie przygotowanych tzw. kartach postaci, co umożliwia na kontynuowanie jedną postacią rozgrywki przez kolejne sesje, odpowiadające kolejnym przygodom, , a oprócz tego na jej postęp wśród kolejnymi przygodami rpg.